Cá nhân và hộ gia đình cư trú trong vùng phát thải thấp ở trung tâm TP.HCM sẽ không được đăng ký mới xe mô tô, xe gắn máy sử dụng xăng từ năm 2026.

Theo đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông của Trung tâm Quản lý giao thông công cộng (Sở Xây dựng TP.HCM), từ năm 2026, TP.HCM sẽ thí điểm lập vùng phát thải thấp ở khu vực trung tâm; bao gồm vành đai giới hạn bởi 15 cây cầu và 17 tuyến đường. Các cá nhân, hộ gia đình sinh sống ở vùng phát thải thấp sẽ không được đăng ký xe máy mới sử dụng xăng.

Để giám sát, một loạt hệ thống camera sẽ được lắp đặt tại khu vực này. Trong đó, giai đoạn 2026-2032 có 58 camera được lắp đặt tại tất cả điểm ra vào vùng phát thải thấp và các điểm giao cắt ở những tuyến đường huyết mạch, những đường có lượng xe lưu thông đông. Mỗi tuyến đường, nút giao cắt bố trí từ 1-4 camera giám sát.

Khu vực thí điểm vùng phát thải thấp tại trung tâm TP.HCM giới hạn bởi 15 cây cầu và 17 tuyến đường. (Nguồn: TTQLGTCC)

Giai đoạn 2032 dự kiến có khoảng 200 camera được lắp đặt trong toàn thành phố. Vị trí lắp đặt sẽ căn cứ vào mức độ ô nhiễm không khí đo được.

Một loạt giải pháp hỗ trợ chuyển đổi xe xăng sang xe điện cũng được tính toán chi tiết. Bao gồm hỗ trợ doanh nghiệp, hộ dân đầu tư chuyển đổi xe điện, xây dựng trạm sạc và cả miễn phí gửi xe điện.

Trong đó, từ 2025-2030, hộ gia đình, cá nhân mua, chuyển đổi xe máy xăng sang xe điện được giảm 50% lệ phí đăng ký và cấp biển số xe.

Cụ thể các xe máy điện có giá đến 15 triệu đồng sẽ giảm 500.000 đồng. Xe máy điện giá trên 15 – 40 triệu đồng mức giảm là 1 triệu đồng, với xe trên 40 triệu mức giảm là 2 triệu đồng.

Trợ cấp khoảng 5 triệu đồng cho người mua xe máy điện; nếu vay tiền mua xe máy điện sẽ được hỗ trợ 20% lãi suất, chỉ ở mức 4%.

Đặc biệt, người đổi xe máy xăng sang xe máy điện được bồi hoàn 70% giá trị còn lại của xe.

Riêng hộ nghèo, cận nghèo chuyển đổi xe máy xăng sang xe điện, TP hỗ trợ 80-100% phí đổi xe cho loại xe máy điện có trị giá dưới 20 triệu đồng.

Vị trí lắp đặt 58 camera giám sát tại khu vực trung tâm TP. (Nguồn: TTQLGTCC)

Với người mua, chuyển đổi sang ô tô điện cũng được hỗ trợ 10% lãi suất ngân hàng nếu vay mua xe; đồng thời giảm 50% phí đăng ký, cấp biển số và giảm 50% phí bảo trì đường bộ.

Tổng các khoản hỗ trợ giai đoạn 2025-2030 dự kiến 7.329,1 tỷ đồng. Trong đó riêng năm 2030 hỗ trợ 3.099,9 tỷ đồng. Khoản hỗ trợ lớn nhất là hỗ trợ chi phí ban đầu cho việc chuyển đổi từ xe mô tô, xe gắn máy sử dụng xăng sang xe điện; chiếm tỷ lệ 38%, tiếp theo là khoản hỗ trợ phí trước bạ, với tỷ lệ 28,7%.

Bên cạnh đó, đề án kiểm soát khí thải giai đoạn 1 cũng xác định tổng kinh phí để thực hiện các hoạt động phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt điện, với kinh phí giai đoạn 2026-2030 là 7.577 tỷ đồng. Trong đó, dự kiến ngân sách Thành phố là 4.667 tỷ đồng (chưa bao gồm 822,4 tỷ đồng hỗ trợ lãi vay đầu tư phương tiện, trạm sạc).

Như vậy, tính luôn phần kinh phí trợ giá hàng năm hiện nay thì TP.HCM cần khoảng 16.495,7 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030 cho kế hoạch chuyển giao thông xanh.

Theo Trung tâm quản lý giao thông công cộng, TP.HCM đang có khoảng 11,2 triệu ô tô, xe máy các loại có đăng ký, trong đó 10,2 triệu là xe máy và 1 triệu ô tô. Tuy nhiên, số xe máy hoạt động thực tế chỉ khoảng 7,3 triệu xe.

Vùng phát thải thấp khu vực trung tâm TP.HCM bao gồm vành đai giới hạn bởi 15 cầu: Điện Biên Phủ – Bùi Hữu Nghĩa, cầu Bông, cầu Hoàng Hoa Thám, cầu Trần Khắc Chân, cầu Kiệu, cầu Công Lý, cầu Lê Văn Sỹ, cầu Nguyễn Văn Cừ, cầu Ông Lãnh, cầu Calmette, cầu Khánh Hội, cầu Nguyễn Hữu Cảnh, cầu Thị Nghè.

17 tuyến đường gồm Bà Huyện Thanh Quan, Nguyễn Phúc Nguyên, Cách Mạng Tháng Tám, Cao Thắng, Lê Hồng Phong, 3 Tháng 2, Lý Thái Tổ, Ngô Gia Tự, Hồ Thị Kỷ, Trần Phú, An Dương Vương, Nguyễn Trãi, Phan Văn Trị, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Cảnh Chân, Trần Đình Xu.