Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh giá chung cư 70-100 triệu đồng/m2 vượt xa khả năng chi trả, trong khi nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế, giải ngân vốn chậm.

Nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế

Chiều 22/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì Hội nghị công bố quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo và phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo. Tại cuộc họp, Thủ tướng cho rằng thị trường bất động sản và phát triển nhà ở xã hội vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Ngoài ra, phân khúc nhà ở còn bất cập, sản phẩm chủ yếu là phân khúc cao cấp, có lúc giá nhà ở tăng đột biến, nhất là tại các thành phố lớn.

Báo cáo tại phiên họp, đại diện Bộ Xây dựng cho biết, giá căn hộ chung cư ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh duy trì ở mức cao với xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước. Giá trung bình từ 70-80 triệu/m2, tăng 5,6% so với đầu năm. Trong khi đó, nhà ở xã hội – phân khúc được kỳ vọng sẽ giúp kéo giảm giá nhà, tuy đã có cải thiện về số lượng, nhưng vẫn còn khá chậm so với mục tiêu đề ra.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, tính đến hết tháng 7 năm nay, số lượng nhà ở xã hội đạt 59,6% so với chỉ tiêu đặt ra tại đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội. Bên cạnh một số địa phương làm tốt như TP Huế, TP Hải Phòng… Nhiều địa phương vẫn triển khai chậm, chưa đạt chỉ tiêu đặt ra.

Về tình hình giải ngân gói 145.000 tỷ đồng cho vay phát triển nhà ở xã hội còn rất hạn chế, sau hơn 2 năm mới giải ngân được hơn 4.000 tỷ đồng.

“Có doanh nghiệp nào không vay không, có doanh nghiệp nào không đi vay tiền ngân hàng để làm bất động sản không? Ngân hàng có kiểm soát được số vay tiền này là bao nhiêu không? Có vào bất động sản không? Hay là chạy đi đâu? Tại sao gói ngân hàng không giải ngân được? Bao nhiêu người cần nhà, nhưng vì giá nhà cao quá không mua được. Nhà cứ 70 triệu đến hơn 100 triệu đồng/m2 nhà ở chung cư thì ai có tiền mà mua?”, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh.

Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Khó khăn giải ngân cho vay nhà ở xã hội

Báo cáo tại phiên họp chiều 22/9, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, tới nay, Ngân hàng Nhà nước đã 6 lần thông báo lãi suất cho vay theo hướng hạ dần, từ 8,7%/ năm với chủ đầu tư và 8,2%/năm với người mua nhà tại thời điểm bắt đầu chương trình, nay đã giảm xuống còn 6,4%/năm với chủ đầu tư và 5,9% đối với người mua nhà.

Ghi nhận thực tế thị trường cho thấy, cả doanh nghiệp và người dân đều khó khăn về tài chính, mong muốn được tiếp cận vốn ngân hàng. Trong khi các ngân hàng khẳng định “không thiếu tiền”. Nhưng nghịch lý lại ở chỗ: Cung và cầu lại chưa thể gặp nhau. Đối với người mua nhà, việc không tiếp cận được nguồn cung nhà ở xã hội nên không thể vay được gói tín dụng này. Trong phiên họp chiều qua, các bên đã có những chia sẻ thẳng thắn về nguyên nhân và giải pháp.

Theo chia sẻ, dù các ngân hàng có sẵn nguồn vốn, nhưng số lượng dự án nhà ở xã hội đáp ứng đúng tiêu chí vay còn ít. Do đó, ngân hàng khó giải ngân.

Ông Hồ Văn Tuấn – Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Vietcombank cho biết: “Khó khăn vướng mắc liên quan đến giải phóng mặt bằng, trả tiền sử dụng đất, hồ sơ pháp lý để đảm bảo chủ đầu tư có quỹ đất sạch để triển khai. Ngân hàng cần phải có cái đó mới ký hợp đồng và giải ngân được”.

Ông Nguyễn Ngọc Cảnh – Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phản ánh: “Một số chủ đầu tư bất động sản động sản có năng lực tài chính hạn chế, trong đó các kênh huy động vốn dài hạn cho thị trường bất động sản như trái phiếu, chứng khoán vẫn chưa phát triển nên nguồn vốn đầu tư bất động sản hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng. Đầu tư vào thị trường bất động sản mang tính chất trung về dài hạn, còn nguồn vốn huy động của ngân hàng sẽ là nguồn vốn ngắn hạn và chênh lệch kỳ hạn có thể có rủi ro thanh khoản nếu khách hàng vay không trả được đúng hạn. Đó là cái khó khăn”.

Trong khi đó, các doanh nghiệp và Hiệp hội bất động sản cho rằng, việc giải ngân ngân vốn cho nhà ở xã hội cần tập trung gỡ khó cho người mua nhà. Đó là việc nâng mức thu nhập được mua nhà ở xã hội lên trên 15 triệu đồng/tháng, để mở rộng số lượng người được vay và kéo dài thời gian cho vay.

Ông Trần Ngọc Anh – Phó Tổng Giám đốc, Tổng Công ty Viglacera – Công ty Cổ phần kiến nghị: “Với người mua nhà kiến nghị cho lãi suất khoảng 5%. Cả đời người ta mới mua được 1 căn nhà, 50-70m2. Có người 1 tháng chỉ trả được 15 triệu, cho vay 5 năm cả gốc, lãi thì người ta không thể”.

“Sửa đổi Nghị định 100 về nhà ở xã hội thu nhập là 20 triệu với cá nhân, 2 vợ chồng là 40 triệu. Cái này rất tốt, chúng ta có niềm tin thấy rằng sự chuyển động” ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh nêu ý kiến.

Nhiều ý kiến khác cũng cho rằng, cần đẩy nhanh các thủ tục như giải phóng mặt bằng, định giá đất các dự án nhà ở xã hội. Bởi thời gian thực hiện các thủ tục đầu tư càng kéo dài, doanh nghiệp càng phải bỏ nhiều chi phí, từ đó khiến giá nhà tăng cao.

Thủ tướng nêu rõ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết tâm xây dựng, phát triển thị trường bất động sản ổn định, an toàn, lành mạnh, công khai, minh bạch – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Sau khi lắng nghe các ý kiến tại phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng nguồn cung, giảm chi phí, phấn đấu để giá nhà thương mại ở mức hợp lý, phù hợp bản chất thị trường, phù hợp với nền kinh tế Việt Nam, phù hợp thu nhập trung bình của người dân, đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, để người dân có điều kiện về nhà ở thuận lợi, phù hợp.

“Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết tâm xây dựng và phát triển thị trường bất động sản ổn định, an toàn, lành mạnh, công khai minh bạch và tuân thủ các quy luật của kinh tế thị trường, có sự quản lý của nhà nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Vướng đến đâu, vướng cái gì, vướng ở đâu, trách nhiệm của ai, cấp nào? tinh thần phải rõ địa chỉ và phải quyết tâm làm bằng được, khó mấy cũng phải làm. Vì sao, vì đây là sự phát triển của đất nước. Nếu thị trường bất động sản phát triển được và chính sách nhà ở xã hội làm tốt góp phần phát triển đất nước chúng ta nhanh và bền vững”, Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu cơ chế, chính sách liên quan lãi suất cho vay, thời gian cho vay phù hợp, thủ tục thuận lợi; có chính sách và chế tài phù hợp với các ngân hàng làm tốt và làm chưa tốt; các ngân hàng tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, tình dân tộc, nghĩa đồng bào và ứng dụng khoa học công nghệ để tiết giảm chi phí. Đồng thời, các Bộ sớm hoàn thiện khung pháp lý, thủ tục để thành lập Quỹ nhà ở quốc gia, hoàn thành trong tháng 9 này.