Mẹ tôi vừa mới mất, tang thương chưa kịp nguôi thì một biến cố khác lại ập xuống.

Trong buổi họp gia đình để lo việc cúng 49 ngày cho mẹ, bác cả bỗng nhiên hắng giọng rồi nói rành rọt trước mặt họ hàng:

– Miếng đất ông bà ngoại để lại giờ phải phân chia rõ ràng. Mẹ các cháu mất rồi, bà ấy không còn quyền thừa kế nữa. Đất này đương nhiên thuộc về tôi và dì các cháu.

Tôi chết lặng, chưa tin vào tai mình. Mới hôm qua thôi, tôi còn đứng trước bàn thờ mẹ, hứa sẽ giữ gìn mảnh đất ngoại để lại như kỷ vật của cả dòng họ. Vậy mà giờ đây, bác cả ngang nhiên phủi sạch công sức và quyền lợi của mẹ, cũng tức là quyền lợi của chị em tôi.

Tôi run run hỏi lại:

– Bác ơi, mẹ mất rồi thì con cái của mẹ vẫn được thừa kế phần của bà chứ. Sao bác lại nói như vậy?

Bác cả đập bàn cái rầm:

– Các cháu còn nhỏ, không hiểu luật! Cha các cháu thì đâu có ở đây mà cãi. Tôi nói một là một, hai là hai. Miếng đất đó là của tôi và dì các cháu, không bàn cãi!

Không khí trong nhà như đông cứng lại. Một vài cô bác họ hàng nhìn nhau, nhưng chẳng ai dám cất lời. Dì tôi thì cúi gằm mặt, chỉ khẽ gật đầu đồng tình với chồng.

Trong lòng tôi dâng lên nỗi phẫn uất. Tôi thấy rõ ánh mắt mẹ như còn dõi theo, không cam lòng khi kỷ vật của ông bà ngoại bị cướp trắng trợn.

Tôi nắm chặt tay em trai, nhìn thẳng vào bác cả, giọng tôi run nhưng kiên quyết:

– Nếu bác đã nói vậy thì con xin được nhờ pháp luật phân xử. Mẹ mất rồi, nhưng chúng con vẫn còn đây, và chúng con sẽ không để ai xóa bỏ quyền thừa kế chính đáng của mình.

Căn phòng bỗng rơi vào im lặng. Bác cả trừng mắt nhìn tôi, còn mấy người họ hàng thì xì xào bàn tán. Tôi biết, từ nay, gia đình sẽ bước vào một trận chiến gay gắt – không chỉ là chuyện đất đai, mà còn là cuộc đấu giữa công bằng và tham lam.

Sau hôm đó, mâu thuẫn gia đình không còn giấu giếm được nữa. Bác cả cương quyết giữ lập trường, thậm chí còn thuê người đến đo đạc mảnh đất. Tôi và em trai uất ức đến mức mất ngủ nhiều đêm. Cuối cùng, chúng tôi quyết định nộp đơn ra tòa, dù biết rằng sẽ vấp phải sự chỉ trích từ một số người trong họ, vì “đưa nhau ra pháp đình thì mất mặt dòng tộc”.

Ngày ra tòa, tôi đứng trước bục khai báo mà tay chân run rẩy. Bác cả thì đầy tự tin, giọng điệu chắc nịch:

– Cha mẹ tôi để lại đất này cho tôi và vợ tôi. Em gái tôi (tức mẹ tôi) đã mất, không còn quyền lợi gì nữa.

Luật sư của tôi bình tĩnh đáp:

– Kính thưa Hội đồng xét xử, quyền thừa kế của một người khi mất sẽ được chuyển cho hàng thừa kế tiếp theo, tức là con của họ. Các cháu – con của bà ấy – có quyền hợp pháp đối với phần tài sản mà mẹ mình được hưởng.

Tòa án im lặng vài giây, rồi vị thẩm phán nghiêm nghị hỏi bác cả:

– Ông có bằng chứng gì chứng minh cha mẹ ông để lại đất này chỉ cho ông và vợ ông?

Bác cả ấp úng, cuối cùng chỉ chìa ra một tờ giấy viết tay không công chứng. Cả phòng xử ồ lên xôn xao.

Tôi nén nước mắt, cảm thấy như mẹ đang đứng phía sau, tiếp thêm sức mạnh cho chị em tôi.

Cuối cùng, bản án được tuyên: mảnh đất sẽ chia đều theo pháp luật, phần mẹ tôi được hưởng sẽ do tôi và em trai kế thừa. Bác cả mặt tái mét, còn dì thì chỉ biết cúi gằm, im lặng.

Bước ra khỏi tòa, tôi ngẩng nhìn trời, cảm giác nhẹ nhõm như vừa gỡ được tảng đá đè nặng trong lòng. Tôi thì thầm:

– Mẹ ơi, con đã giữ được phần của mẹ, giữ được kỷ vật ông bà ngoại để lại.

Nhưng tôi cũng hiểu, từ nay tình thân giữa chúng tôi và bác cả khó mà còn nguyên vẹn. Mảnh đất đã được giữ lại, nhưng vết rạn trong gia đình thì chẳng dễ gì hàn gắn.