Ông Ba Minh mượn 320 ngàn, mua hai con gà thả vườn. Ông lựa kỹ, con gà tơ cỡ hơn ký, chắc thịt, tính bụng làm mâm cơm đãi các con của bà Giao trong ngày gặp lại.

“Một con nấu cháo, một con hấp bóp gỏi, cho tụi nhỏ biết đặc sản gỏi gà miền Tây,” ông cười hiền, hai bàn tay khum khum diễn tả cách bày mâm.

Hai con gà được ông nhốt kỹ trong góc bếp, chờ giờ con cái bà Giao tới. Nhưng chưa kịp bày mâm, bà đã theo con lên chuyến đò rời cù lao. Tối đó, tiếng gà gáy làm lòng ông thắt lại. Ông bế từng con mang trả cho chủ vườn. Gà chưa đãi, các con đã đi. Người thương mười năm cũng đi theo.

Câu chuyện của ông Ba Minh gói gọn cả một đoạn đời bà Giao.

Hơn 29 năm trước, ở Quỳnh Bảng, Quỳnh Lưu, Nghệ An, bà sống trong những cơn say triền miên của chồng. Roi vọt, đổ vỡ, có lần đánh đến bong cả khớp tay. Nhiều đêm, bà phải chạy ra rừng cao su nằm co ro giữa gió lạnh để tránh đòn.

Không chịu nổi, bà lên kế hoạch cùng bốn đứa con tháo chạy. Nhưng sáng hôm đó, đứa con lớn đi làm, hai đứa nhỏ đi chơi mất hút. Bà chỉ kịp đón đứa con thứ ba rồi hoảng loạn bỏ đi. Chuyến xe vào Nam chưa được bao lâu thì kẻ trộm lấy sạch quần áo và tiền bạc.

Hai mẹ con sống cảnh ngủ bờ ngủ bụi, xin cơm người lạ. Một sáng tỉnh dậy, bà chết lặng khi đứa con gái cũng biến mất. Bà khóc cạn, tự nhủ đời này không còn mặt mũi quay về quê.

Bà dạt vào Sài Gòn, xin làm phụ hồ, rồi sống với một người đàn ông quê Trà Vinh. Tưởng được nương tựa, nhưng những trận đòn còn cay nghiệt hơn. Ông Ba Minh, người cùng dãy trọ, thấy cảnh bầm dập không chịu nổi. Một sáng, ông nói: “Hay bà dọn qua công trình tôi ở, chứ nhìn hoài chịu không nổi.”

Câu nói ấy khiến bà quyết định rời đi. Từ đó, họ sống với nhau, cùng đi bán vé số, rồi về cù lao Tây nương nhau qua ngày.

Rồi một ngày, câu chuyện bà thất lạc con được tôi chia sẻ. Chỉ một ngày sau, anh Yên – con trai cả – tình cờ xem được. Nhìn thoáng qua ánh mắt, anh nhận ra ngay: “Mắt mẹ lúc nào cũng đượm buồn. Dù 29 năm rồi, tôi vẫn nhận ra.”

Ngày đoàn tụ, bà Giao run rẩy ôm lấy con trai đã thành người đàn ông ngoài 40. Phía sau chiếc ghế xếp, ông Ba Minh ngồi lặng lẽ, đôi mắt chia làm hai nửa: một nửa ươn ướt vì mừng cho người thương tìm được con, nửa còn lại buồn đục vì biết sau bức hình này bà sẽ đi.

Chiều đó, bà theo con về Nghệ An. Ông Ba Minh vẫn ngồi nguyên chỗ cũ, mắt nhìn ra khoảng sân trống. Trong góc bếp, mùi gà còn vương, nhưng mâm cơm chưa từng kịp dọn.